Verzekerd werken als zzp’er in de zorg: waar de aansprakelijkheid ligt

Steeds meer verpleegkundigen, begeleiders en therapeuten werken als zelfstandige. Ze kiezen hun opdrachten, hun uren en hun cliënten. Wat in loondienst vaak onzichtbaar bleef, komt dan wel op tafel: wie draait op voor de schade als er iets misgaat? In een instelling vangt de werkgever een claim meestal op. Een zzp’er staat daar zelf voor.

Zorgwerk speelt zich af bij mensen thuis, in groepen, met apparatuur en met lichamen die kwetsbaar zijn. Een kleine vergissing of een ongelukkige beweging kan leiden tot schade die een cliënt of opdrachtgever wil verhalen. Wie weet waar de aansprakelijkheid ligt, kan gerichter verzekeren en begrijpt ook beter wat een opdrachtgever bij de inschrijving vraagt.

Twee soorten aansprakelijkheid

In de zorg worden twee verzekeringen vaak door elkaar gehaald. De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, afgekort AVB, dekt schade aan spullen van een ander en letsel bij een ander, veroorzaakt door een ongeluk tijdens het werk. Denk aan een beschadigde vloer bij een cliënt thuis, een laptop van de opdrachtgever die van tafel valt, of een cliënt die ten val komt doordat een stap verkeerd wordt ingeschat. De beroepsaansprakelijkheidsverzekering, de BAV, dekt de gevolgen van een beroepsfout: een verkeerde diagnose, een behandelfout of een gemiste doorverwijzing. Dat laatste heet in de praktijk vaak medische aansprakelijkheid.

Het onderscheid is kort samen te vatten: de AVB beschermt tegen het ongeluk, de BAV tegen de fout. Voor BIG-geregistreerde beroepen zoals artsen, tandartsen, verloskundigen en psychotherapeuten is de BAV in de praktijk onmisbaar, en soms een eis van de beroepsvereniging. Wie vooral begeleidt, verzorgt of behandelt zonder medische ingrepen, komt vaak al ver met een goede AVB.

Verplicht of niet

Een wettelijke plicht voor een AVB bestaat niet. Toch vragen zorginstellingen, bemiddelingsbureaus en opdrachtgevers bijna altijd om een eigen polis voordat zij een zelfstandige inhuren. Zonder bewijs van verzekering komt een zzp’er vaak niet door de inschrijving.

Meer dan alleen aansprakelijkheid

Aansprakelijkheid is één kant van het risico. Een zelfstandige die door ziekte of een ongeval uitvalt, heeft geen werkgever die het loon doorbetaalt. En wie eigen apparatuur of materialen gebruikt, draagt zelf de schade als daar iets mee gebeurt. Snelvoorelkaar, gespecialiseerd in verzekeringen voor zzp’ers, noemt daarom vier verzekeringen als basis voor zelfstandigen in de zorg: aansprakelijkheid voor bedrijf en beroep, rechtsbijstand voor juridische ondersteuning, een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor het inkomen en een inventarisverzekering voor apparatuur en spullen. Samen vormen ze een ZZP Zorgpakket.

De dekking laten aansluiten op het beroep

Een AVB voor zorgverleners wordt per beroep afgestemd. De polis die via snelvoorelkaar.nl af te sluiten is, geldt voor 114 zorgberoepen, van wijkverpleegkundige en kraamverzorger tot fysiotherapeut, psycholoog, ambulant begeleider en gastouder. Materiële schade en letselschade bij derden zijn meeverzekerd, net als de kosten van juridische bijstand bij een claim. Het afsluiten gaat volledig digitaal en de verzekering is dagelijks opzegbaar, zodat er geen jaarcontract aan vastzit.

Bij een combinatie van functies

Veel zelfstandigen in de zorg werken in meer dan één rol, bijvoorbeeld als verzorgende IG in de thuiszorg en daarnaast als coach. Het is dan zaak om elke werkzaamheid op te geven bij de aanvraag, omdat een claim uit een niet gemelde activiteit tot discussie kan leiden. Wie naast begeleiden ook behandelt of adviseert, gaat het best na of een BAV nodig is naast de AVB. Een opdrachtgever die om een polisblad vraagt, kijkt meestal naar de verzekerde beroepsomschrijving en het verzekerde bedrag per gebeurtenis.