Door middel van participatie in buurtkamers de integratie en het welzijn van allochtone ouderen in Enschede Zuid bevorderen.
1. Allochtone ouderen bezoeken de buurtkamers en nemen deel aan activiteiten in de buurtkamers.
2. Allochtone ouderen geven mede invulling aan de activiteiten in de buurtkamers.
3. Allochtone ouderen nemen deel aan andere activiteiten in stadsdeel Zuid.
Doel van de buurtkamers is het verbeteren van de mogelijkheden voor ouderen om sociale contacten te blijven onderhouden, deel te blijven uitmaken van een sociale structuur waarbij welzijn en zorg gecombineerd wordt. De SWO ziet in de buurtkamers een kans om invulling te geven aan de multiculturele buurt. De Stichting wil bijdragen aan het bevorderen van de participatie van allochtone ouderen in de buurtkamers door de inzet van allochtone zorgconsulenten. De toegankelijkheid van een voorziening voor allochtonen wordt voor een belangrijk deel bepaald door de mate van interculturalisatie van de voorziening. Dit betekent onder meer aandacht voor de (multiculturele) samenstelling van het personeel en vrijwilligers, activiteitenaanbod, manier van werven, begeleiding van het interculturalisatieproces.
|
Hoewel de werkzaamheden van de zorgconsulenten voor de buurtkamers gecombineerd kunnen worden met hun werk bij de SWO en in het Gezondheidscentrum Zuid, zullen de aanstellingen van de zorgconsulenten moeten worden uitgebreid. Daarbij zal de meeste aandacht nodig zijn voor de grootste groep de Suryoye. De Suryoye zorgconsulent zal deel uitmaken van het coördinatieteam om tot een goede samenwerking te komen en het proces van interculturalisatie tot stand te brengen. De zorgconsulent werft allochtone vrijwilligers die in samenwerking met Humanitas Afdeling Enschede worden voorbereid en begeleid. De vrijwilligers worden in tweetallen ingezet, zo veel mogelijk in 'multiculturele duo's'. De zorgconsulent begeleidt de allochtone vrijwilligers als coach en kan een intermediaire rol spelen bij onderlinge problemen. De zorgconsulent zet een inloopspreekuur op voor gezondheidsvragen en organiseert voorlichtingsactiviteiten samen met bezoekers. Zo nodig gebeurt de voorlichting in de eigen taal, waar mogelijk juist in het Nederlands voor gemengde groepen. Te denken valt aan: gezond koken of voorlichtingsbijeenkomsten over ouderdomsklachten of diabetes. Verder werkt de zorgconsulent mee aan andere activiteiten. Zo zal zij deelname aan het project "Samenspraak" stimuleren, een activiteit van Stichting Welzijn Ouderen Enschede waarin een Nederlandse oudere "gespreksmaatje" wordt van een allochtone oudere. Een zeer geschikte activiteit in de buurtkamer. Na een jaar kunnen de uren die de zorgconsulenten besteden aan de buurtkamers terug worden gebracht; het werven van vrijwilligers is dan niet meer nodig en extra inspanningen om de ouderen "over de drempel te helpen" zijn dan ook minder nodig. Vanuit hun functie bij het gezondheidscentrum kunnen voorlichtingsactiviteiten voortgezet worden. Het eerste projectjaar zal als pilot worden gebruikt om ook in andere wijken vergelijkbare inzet te gaan plegen.
Er zijn twee buurtkamers opgestart. Na de intensieve inzet van zorgconsulenten in de beginperiode zijn er tijdens de projectduur onder andere de volgende activiteiten ontwikkeld:
- Inloopspreekuur voor vragen van bezoekers (en eventueel doorverwijzing)
- Taallessen door Nederlandse vrijwilligers
- Gezondheidsspreekuur en voorlichting
- Computerlessen
- Samen koken en samen eten
- Alledaagse gesprekken (en uitstapjes)
|
|
Enschede Zuid is een stadsdeel dat vanaf eind jaren 60 is gebouwd, bedoeld voor de groeiende bevolking van de stad (technische universiteit en nieuwe industrie). Het stadsdeel Zuid bevat de wijken Stroïnkslanden, de Wesselerbrink en de Helmerhoek. In totaal wonen er circa 37150 mensen. Ook onder de senioren groeit het aantal allochtonen. In Enschede Zuid wonen ruim 8200 senioren van 55-plus. Ongeveer 10 procent van de 55-plussers is van allochtone afkomst. De grootste groepen bestaan uit Suryoye (ongeveer 450), Turkse (ongeveer 250) en Marokkaanse (ruim 100) ouderen. Deze groep 55-plussers is een groep met veel problemen. Zij behoren deels tot de eerste generatie migranten uit Turkije en Marokko, deels tot de Suryoye die als vluchteling naar Nederland zijn gekomen in de jaren 70 en 80. Beide groepen beheersen de Nederlandse taal slecht en zijn bovendien veelal analfabeet. Zij stellen zich zeer afhankelijk op van hun kinderen en andere familie in de wijk, die echter steeds minder vanzelfsprekend beschikbaar zijn. De Suryoye hebben een eigen kerk in de Wesselerbrink die hen aan de wijk bindt. Kortom, de genoemde groepen participeren minimaal in de Nederlandse samenleving. In een honderdtal korte interviews onder de groep spraken velen de wens uit in de wijk te kunnen blijven wonen, dichtbij familie en (Suryoye)kerk, maar met meer zorgvoorzieningen in de buurt en meer gelegenheid tot ontmoeting. Het afgelopen jaar signaleerden de zorgconsulenten bij deze groep een groeiende behoeften om -ondanks hun analfabetisme- beter Nederlands te willen leren.
|
Er is bij aanvang van het project nagedacht over wanneer het project een succes zou zijn en wanneer niet. Daaruit kwamen de volgende succes- en faalpeilers naar voren.
Het project heeft succes:
- bij verbeterde communicatie tussen migranten ouderen en autochtone ouderen
- wanneer meer migranten ouderen deelnemen aan reguliere activiteiten in het Stadsdeel
- wanneer er reguliere ontmoetingen tot stand komen tussen migranten ouderen en autochtone ouderen
- wanneer oudere migranten voldoende op de hoogte zijn (en gebruik maken) van de specifieke voorzieningen voor ouderen
- de reguliere activiteiten een multiculturele invulling hebben
Het project heeft geen succes als:
- oudere migranten niet bereikt kunnen worden
- oudere migranten niet willen deelnemen aan 'gemengde' activiteiten
- autochtone ouderen niet bereid zijn hun activiteiten open te stellen voor ouderen migranten
Uiteindelijk zijn veel van de doelstellingen behaald, maar zijn er zeker ook nog verbeterpunten te noemen.
De opbrengst bij doelgroepen:
- verbetering onderlinge contacten Turkse en Suryoye ouderen; er liggen tussen beide groeperingen historische gevoeligheden, die zelden uitgesproken worden. Tijdens de projectperiode ontstond door de uitvoering van de met de doelgroep overeengekomen activiteiten grotere onderlinge groepsbinding en ook meer contacten tussen de Turkse en de Suryoye ouderen
- de Buurtkamers hebben de contacten tussen migranten en Nederlandse senioren bevorderd; vooral door gezamenlijke gezondheidsvoorlichtingen, uitstapjes en kookactiviteiten ontstonden er heel veel intensieve een op een contacten tussen migranten en Nederlandse senioren die er in de afgelopen 30 jaar niet zijn geweest
- positieve waardering onder doelgroep en samenwerkingspartners; bij het ontwikkelen van een activiteitenaanbod werden de bezoekers betrokken. Ze hebben hun wensen en behoeften kenbaar gemaakt.
Van het activiteitenaanbod, de deskundigheid en de ervaring van de SWO wordt ook gebruikgemaakt door de samenwerkingspartners en andere instanties in Enschede
- wensen- en behoeftenpakket van oudere migranten zelf m.b.t. ouderenvoorzieningen; we hebben vaak een tegenbezoek georganiseerd aan diverse zorg- en dienstverlenende instellingen. Deze bezoeken betroffen niet alleen ontvangst en rondleiding, maar ook open gesprekken met de ouderen over wonen, zorg en welzijn
- bestaande voorzieningen voor ouderen onder de aandacht gebracht van oudere migranten.
Bij de samenwerkingspartners en gemeente Enschede is er een duurzame samenwerking tot stand gekomen. Er is een duidelijk beeld ontstaan van de wensen en behoeften voor voorzieningen voor oudere migranten. Bovendien is erkenning en waardering voor mogelijkheden, kennis en deskundigheid mbt oudere migranten verworven.
Bij SWO heeft het project geleid tot meer kennis en ervaring met interculturele projecten en een positieve bereidheid van het merendeel van de medewerkers voor interculturalisatie. Het MCB project heeft mede doormiddel van regelmatig overleg en evaluatie geleid tot inspiratie en activiteiten op basis van wensen van de doelgroep.
De Stichting Welzijn Ouderen is zich er van bewust dat er nog een lange weg te gaan is om 'multicultureel' te werken. Wij denken dat het aanbieden van activiteiten aan allochtone groepen helpt om de achterstand die deze groepen hebben m.b.t. het gebruik van voorzieningen in te lopen. Maar het heeft nog niet veel te maken met integratie van culturen. Ter illustratie kan de situatie in de buurtkamer Stroïnkslanden worden genoemd. Door de inzet van de allochtone zorgconsulenten wordt er door allochtone ouderen goed gebruik gemaakt van het aanbod. Het effect hiervan op de autochtone oudere buurtbewoners is dat deze de buurtkamer bestempelen als een voorziening voor allochtonen, met als gevolg dat men er niet naartoe gaat. Maar waarom niet? Voor de toekomst denken wij dat er meer geïnvesteerd moet worden in gelegenheid tot ontmoeting met elkaar(s cultuur). Vooralsnog blijft het helaas alleen bij georganiseerde momenten.
|
|
Het project wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Oranje Fonds in het kader van het project de multiculturele buurt.
|
|
Stichting Gezondheidscentra Enschede, Humanitas, Verz.tehuis de Posten, Wijkwelzijn Zuid, Woningcorporaties Volion en de Woonplaats, Gemeente Enschede, stadsdeelmanagement Zuid, Stichting Welzijn Ouderen.
|
|
Zelforganisaties migranten in het betreffende stadsdeel en de Suryoye Kerk.
|
songul 045.jpg
Buurtkamer Helmerhoek (Enschede Zuid)
songul 047.jpg
Buurtkamer Helmerhoek (Enschede Zuid)
songul 049.jpg
Buurtkamer Helmerhoek (Enschede Zuid)
Mehmet Emir, Songul Tosun en Nicme Ilgun
|
|
Ontwikkel
Pilot
|
|
|
|
Turkse, Marokkaanse en Suryoye dienstverleners/zorgconsulenten.
|
|
|
|
Turkse, Marokkaanse, Suryoye en autochtone ouderen
|
|
|
|
01-09-2004
|
|
|
|
31-08-2007
|
|
|
|
Lokaal
|
|
|
Leefbaarheid
Ouderen
Zorg en welzijn algemeen
Participatie
Onderwijs en educatie
Vrije tijdsbesteding
Vrijwilligerswerk
|
|
|
Nederland
|
|
|
|
Stichting Welzijn Ouderen
|
|
Kloosterstraat 1
|
|
7514 EZ Enschede
|
|
T 053 432 01 22
|
|
E info@swoenschede.nl
|
|
http://www.swoenschede.nl/
|
|
|
Stichting Welzijn Ouderen
Mehmet Emir
Kloosterstraat 1
7514 EZ Enschede
tel: 053 - 4320 122
e-mail: m.emir@swoenschede.nl
|
|
|
|